Accueil

Enrichir et dynamiser la recherche quantitative sociale et de santé au Québec

Publications scientifiques

3004903 1 apa 4 default desc 35 https://ciqss.org/wp-content/plugins/zotpress/
%7B%22status%22%3A%22success%22%2C%22updateneeded%22%3Afalse%2C%22instance%22%3Afalse%2C%22meta%22%3A%7B%22request_last%22%3A0%2C%22request_next%22%3A0%2C%22used_cache%22%3Atrue%7D%2C%22data%22%3A%5B%7B%22key%22%3A%22GNY77Z42%22%2C%22library%22%3A%7B%22id%22%3A3004903%7D%2C%22meta%22%3A%7B%22creatorSummary%22%3A%22Clavet%20et%20al.%22%2C%22parsedDate%22%3A%222026-05-15%22%2C%22numChildren%22%3A1%7D%2C%22bib%22%3A%22%26lt%3Bdiv%20class%3D%26quot%3Bcsl-bib-body%26quot%3B%20style%3D%26quot%3Bline-height%3A%202%3B%20padding-left%3A%201em%3B%20text-indent%3A-1em%3B%26quot%3B%26gt%3B%5Cn%20%20%26lt%3Bdiv%20class%3D%26quot%3Bcsl-entry%26quot%3B%26gt%3BClavet%2C%20N.-J.%2C%20Courtemanche%2C%20L.%2C%20%26amp%3B%20Fonseca%2C%20R.%20%282026%29.%20%26lt%3Bi%26gt%3BTrajectoires%20de%20fin%20de%20carri%26%23xE8%3Bre%20et%20transitions%20%26%23xE0%3B%20la%20retraite%20au%20Qu%26%23xE9%3Bbec%20selon%20le%20type%20de%20travailleur%26lt%3B%5C%2Fi%26gt%3B%20%5B2026PR-08%2C%20Pour%20r%26%23xE9%3Bflexion%5D.%20CIRANO.%20%26lt%3Ba%20class%3D%26%23039%3Bzp-DOIURL%26%23039%3B%20href%3D%26%23039%3Bhttps%3A%5C%2F%5C%2Fdoi.org%5C%2F10.54932%5C%2FRZER6960%26%23039%3B%26gt%3Bhttps%3A%5C%2F%5C%2Fdoi.org%5C%2F10.54932%5C%2FRZER6960%26lt%3B%5C%2Fa%26gt%3B%26lt%3B%5C%2Fdiv%26gt%3B%5Cn%26lt%3B%5C%2Fdiv%26gt%3B%22%2C%22data%22%3A%7B%22itemType%22%3A%22report%22%2C%22title%22%3A%22Trajectoires%20de%20fin%20de%20carri%5Cu00e8re%20et%20transitions%20%5Cu00e0%20la%20retraite%20au%20Qu%5Cu00e9bec%20selon%20le%20type%20de%20travailleur%22%2C%22creators%22%3A%5B%7B%22creatorType%22%3A%22author%22%2C%22firstName%22%3A%22Nicholas-James%22%2C%22lastName%22%3A%22Clavet%22%7D%2C%7B%22creatorType%22%3A%22author%22%2C%22firstName%22%3A%22Lo%5Cu00efc%22%2C%22lastName%22%3A%22Courtemanche%22%7D%2C%7B%22creatorType%22%3A%22author%22%2C%22firstName%22%3A%22Raquel%22%2C%22lastName%22%3A%22Fonseca%22%7D%5D%2C%22abstractNote%22%3A%22Cette%20%5Cu00e9tude%20examine%20les%20comportements%20de%20transition%20%5Cu00e0%20la%20retraite%20des%20Qu%5Cu00e9b%5Cu00e9cois%20%5Cu00e2g%5Cu00e9s%20de%2055%20%5Cu00e0%2074%20ans%2C%20s%5Cu00e9par%5Cu00e9ment%20selon%20le%20sexe%20et%20le%20type%20de%20travailleur%20%28salari%5Cu00e9%20ou%20autonome%29.%20Des%20mod%5Cu00e8les%20logistiques%20multinomiaux%20sont%20estim%5Cu00e9s%20%5Cu00e0%20partir%20de%20la%20Banque%20de%20donn%5Cu00e9es%20administratives%20longitudinales%20%28DAL%29%20afin%20de%20quantifier%20les%20facteurs%20d%5Cu00e9terminants%20de%20ces%20comportements.%20Les%20r%5Cu00e9sultats%20indiquent%20que%20les%20passages%20d%5Cu2019un%20type%20de%20travail%20%5Cu00e0%20l%5Cu2019autre%20sont%20rares%20apr%5Cu00e8s%2055%20ans.%20Les%20passages%20entre%20les%20statuts%20d%5Cu2019emploi%20se%20font%20presque%20toujours%20vers%20la%20retraite.%20De%20nombreux%20Qu%5Cu00e9b%5Cu00e9cois%20prolongent%20n%5Cu00e9anmoins%20leur%20carri%5Cu00e8re%20sous%20forme%20d%5Cu2019emploi%20%5Cu00e0%20temps%20partiel%2C%20parfois%20pendant%20plus%20de%20cinq%20ans.%20Ces%20trajectoires%2C%20fortement%20diff%5Cu00e9renci%5Cu00e9es%20selon%20le%20sexe%2C%20le%20type%20de%20travailleur%20et%20la%20dur%5Cu00e9e%20depuis%20l%5Cu2019immigration%2C%20sugg%5Cu00e8rent%20qu%5Cu2019il%20est%20plus%20r%5Cu00e9aliste%20d%5Cu2019encourager%20la%20poursuite%20d%5Cu2019un%20travail%20r%5Cu00e9duit%20appuy%5Cu00e9%20par%20des%20rentes%20partielles%20que%20de%20miser%20sur%20un%20retour%20%5Cu00e0%20l%5Cu2019emploi%20complet%20des%20retrait%5Cu00e9s.%22%2C%22reportNumber%22%3A%22%22%2C%22reportType%22%3A%222026PR-08%2C%20Pour%20r%5Cu00e9flexion%22%2C%22institution%22%3A%22CIRANO%22%2C%22date%22%3A%222026-05-15%22%2C%22DOI%22%3A%2210.54932%5C%2FRZER6960%22%2C%22ISBN%22%3A%22%22%2C%22citationKey%22%3A%22%22%2C%22url%22%3A%22https%3A%5C%2F%5C%2Fcirano.qc.ca%5C%2Ffr%5C%2Fsommaires%5C%2F2026PR-08%22%2C%22ISSN%22%3A%22%22%2C%22language%22%3A%22%22%2C%22collections%22%3A%5B%22A24M3UBP%22%5D%2C%22dateModified%22%3A%222026-06-11T16%3A01%3A20Z%22%7D%7D%2C%7B%22key%22%3A%22DQ9XJPKN%22%2C%22library%22%3A%7B%22id%22%3A3004903%7D%2C%22meta%22%3A%7B%22creatorSummary%22%3A%22M%5Cu00e9ango%22%2C%22parsedDate%22%3A%222026-06%22%2C%22numChildren%22%3A1%7D%2C%22bib%22%3A%22%26lt%3Bdiv%20class%3D%26quot%3Bcsl-bib-body%26quot%3B%20style%3D%26quot%3Bline-height%3A%202%3B%20padding-left%3A%201em%3B%20text-indent%3A-1em%3B%26quot%3B%26gt%3B%5Cn%20%20%26lt%3Bdiv%20class%3D%26quot%3Bcsl-entry%26quot%3B%26gt%3BM%26%23xE9%3Bango%2C%20R.%20%282026%29.%20%26lt%3Bi%26gt%3B%26%23xC9%3Bvolution%20sur%2025%20ans%20et%20portrait%20en%202023-2024%26lt%3B%5C%2Fi%26gt%3B.%20Institut%20de%20la%20Statistique%20du%20Qu%26%23xE9%3Bbec.%20%26lt%3Ba%20class%3D%26%23039%3Bzp-ItemURL%26%23039%3B%20href%3D%26%23039%3Bhttps%3A%5C%2F%5C%2Fstatistique.quebec.ca%5C%2Ffr%5C%2Ffichier%5C%2Fneef-jeunes-ni-emploi-ni-etudes-ni-formation-2023-2024.pdf%26%23039%3B%26gt%3Bhttps%3A%5C%2F%5C%2Fstatistique.quebec.ca%5C%2Ffr%5C%2Ffichier%5C%2Fneef-jeunes-ni-emploi-ni-etudes-ni-formation-2023-2024.pdf%26lt%3B%5C%2Fa%26gt%3B%26lt%3B%5C%2Fdiv%26gt%3B%5Cn%26lt%3B%5C%2Fdiv%26gt%3B%22%2C%22data%22%3A%7B%22itemType%22%3A%22report%22%2C%22title%22%3A%22%5Cu00c9volution%20sur%2025%20ans%20et%20portrait%20en%202023-2024%22%2C%22creators%22%3A%5B%7B%22creatorType%22%3A%22author%22%2C%22firstName%22%3A%22R%5Cu00e9becca%22%2C%22lastName%22%3A%22M%5Cu00e9ango%22%7D%5D%2C%22abstractNote%22%3A%22%22%2C%22reportNumber%22%3A%22%22%2C%22reportType%22%3A%22%22%2C%22institution%22%3A%22Institut%20de%20la%20Statistique%20du%20Qu%5Cu00e9bec%22%2C%22date%22%3A%222026-06%22%2C%22DOI%22%3A%22%22%2C%22ISBN%22%3A%22%22%2C%22citationKey%22%3A%22%22%2C%22url%22%3A%22https%3A%5C%2F%5C%2Fstatistique.quebec.ca%5C%2Ffr%5C%2Ffichier%5C%2Fneef-jeunes-ni-emploi-ni-etudes-ni-formation-2023-2024.pdf%22%2C%22ISSN%22%3A%22%22%2C%22language%22%3A%22fr%22%2C%22collections%22%3A%5B%22A24M3UBP%22%5D%2C%22dateModified%22%3A%222026-06-11T15%3A59%3A33Z%22%7D%7D%2C%7B%22key%22%3A%22BW4JQVHP%22%2C%22library%22%3A%7B%22id%22%3A3004903%7D%2C%22meta%22%3A%7B%22parsedDate%22%3A%222026-04-29%22%2C%22numChildren%22%3A0%7D%2C%22bib%22%3A%22%26lt%3Bdiv%20class%3D%26quot%3Bcsl-bib-body%26quot%3B%20style%3D%26quot%3Bline-height%3A%202%3B%20padding-left%3A%201em%3B%20text-indent%3A-1em%3B%26quot%3B%26gt%3B%5Cn%20%20%26lt%3Bdiv%20class%3D%26quot%3Bcsl-entry%26quot%3B%26gt%3B%26lt%3Bi%26gt%3BL%26%23×2019%3B%26%23xE9%3Bvolution%20du%20march%26%23xE9%3B%20du%20travail%20qu%26%23xE9%3Bb%26%23xE9%3Bcois%20entre%202015%20et%202025%26lt%3B%5C%2Fi%26gt%3B.%20%282026%29.%20Institut%20de%20la%20statistique%20du%20Qu%26%23xE9%3Bbec.%20%26lt%3Ba%20class%3D%26%23039%3Bzp-ItemURL%26%23039%3B%20href%3D%26%23039%3Bhttps%3A%5C%2F%5C%2Fstatistique.quebec.ca%5C%2Ffr%5C%2Fdocument%5C%2Fmarche-du-travail-2015-2025%5C%2Fpublication%5C%2Fevolution-marche-du-travail-quebecois-2015-2025%26%23039%3B%26gt%3Bhttps%3A%5C%2F%5C%2Fstatistique.quebec.ca%5C%2Ffr%5C%2Fdocument%5C%2Fmarche-du-travail-2015-2025%5C%2Fpublication%5C%2Fevolution-marche-du-travail-quebecois-2015-2025%26lt%3B%5C%2Fa%26gt%3B%26lt%3B%5C%2Fdiv%26gt%3B%5Cn%26lt%3B%5C%2Fdiv%26gt%3B%22%2C%22data%22%3A%7B%22itemType%22%3A%22report%22%2C%22title%22%3A%22L%5Cu2019%5Cu00e9volution%20du%20march%5Cu00e9%20du%20travail%20qu%5Cu00e9b%5Cu00e9cois%20entre%202015%20et%202025%22%2C%22creators%22%3A%5B%5D%2C%22abstractNote%22%3A%22%22%2C%22reportNumber%22%3A%22%22%2C%22reportType%22%3A%22%22%2C%22institution%22%3A%22Institut%20de%20la%20statistique%20du%20Qu%5Cu00e9bec%22%2C%22date%22%3A%222026-04-29%22%2C%22DOI%22%3A%22%22%2C%22ISBN%22%3A%22%22%2C%22citationKey%22%3A%22%22%2C%22url%22%3A%22https%3A%5C%2F%5C%2Fstatistique.quebec.ca%5C%2Ffr%5C%2Fdocument%5C%2Fmarche-du-travail-2015-2025%5C%2Fpublication%5C%2Fevolution-marche-du-travail-quebecois-2015-2025%22%2C%22ISSN%22%3A%22%22%2C%22language%22%3A%22%22%2C%22collections%22%3A%5B%22A24M3UBP%22%5D%2C%22dateModified%22%3A%222026-05-08T14%3A56%3A38Z%22%7D%7D%2C%7B%22key%22%3A%22QN32MKB6%22%2C%22library%22%3A%7B%22id%22%3A3004903%7D%2C%22meta%22%3A%7B%22creatorSummary%22%3A%22Lange%20et%20al.%22%2C%22parsedDate%22%3A%222026-03-10%22%2C%22numChildren%22%3A0%7D%2C%22bib%22%3A%22%26lt%3Bdiv%20class%3D%26quot%3Bcsl-bib-body%26quot%3B%20style%3D%26quot%3Bline-height%3A%202%3B%20padding-left%3A%201em%3B%20text-indent%3A-1em%3B%26quot%3B%26gt%3B%5Cn%20%20%26lt%3Bdiv%20class%3D%26quot%3Bcsl-entry%26quot%3B%26gt%3BLange%2C%20F.%2C%20McLachlan%2C%20B.%2C%20%26amp%3B%20Poschke%2C%20M.%20%282026%29.%20%26lt%3Bi%26gt%3BL%26%23×2019%3Binad%26%23xE9%3Bquation%20entre%20l%26%23×2019%3Boffre%20et%20la%20demande%20sur%20le%20march%26%23xE9%3B%20du%20travail%20au%20Qu%26%23xE9%3Bbec%26lt%3B%5C%2Fi%26gt%3B.%20CIRANO.%20%26lt%3Ba%20class%3D%26%23039%3Bzp-DOIURL%26%23039%3B%20href%3D%26%23039%3Bhttps%3A%5C%2F%5C%2Fdoi.org%5C%2F10.54932%5C%2FWEJL2343%26%23039%3B%26gt%3Bhttps%3A%5C%2F%5C%2Fdoi.org%5C%2F10.54932%5C%2FWEJL2343%26lt%3B%5C%2Fa%26gt%3B%26lt%3B%5C%2Fdiv%26gt%3B%5Cn%26lt%3B%5C%2Fdiv%26gt%3B%22%2C%22data%22%3A%7B%22itemType%22%3A%22report%22%2C%22title%22%3A%22L%5Cu2019inad%5Cu00e9quation%20entre%20l%27offre%20et%20la%20demande%20sur%20le%20march%5Cu00e9%20du%20travail%20au%20Qu%5Cu00e9bec%22%2C%22creators%22%3A%5B%7B%22creatorType%22%3A%22author%22%2C%22firstName%22%3A%22Fabian%22%2C%22lastName%22%3A%22Lange%22%7D%2C%7B%22creatorType%22%3A%22author%22%2C%22firstName%22%3A%22Brennan%22%2C%22lastName%22%3A%22McLachlan%22%7D%2C%7B%22creatorType%22%3A%22author%22%2C%22firstName%22%3A%22Markus%22%2C%22lastName%22%3A%22Poschke%22%7D%5D%2C%22abstractNote%22%3A%22Nous%20analysons%20l%26%23039%3Binad%5Cu00e9quation%20entre%20les%20demandeurs%20d%26%23039%3Bemploi%20et%20les%20postes%20vacants%20au%20Qu%5Cu00e9bec.%20Une%20inad%5Cu00e9quation%20peut%20appara%5Cu00eetre%20lorsque%20les%20demandeurs%20d%26%23039%3Bemploi%20se%20retrouvent%20majoritairement%20dans%20des%20secteurs%20du%20march%5Cu00e9%20du%20travail%2C%20tels%20que%20certains%20secteurs%20d%26%23039%3Bactivit%5Cu00e9%2C%20o%5Cu00f9%20la%20probabilit%5Cu00e9%20de%20trouver%20un%20emploi%20est%20faible.%20Dans%20certains%20secteurs%20du%20march%5Cu00e9%20du%20travail%2C%20les%20chances%20de%20trouver%20un%20emploi%20peuvent%20%5Cu00eatre%20limit%5Cu00e9es%20en%20raison%20d%26%23039%3Bun%20nombre%20r%5Cu00e9duit%20de%20postes%20ouverts%20par%20les%20employeurs%2C%20ou%20d%26%23039%3Bune%20difficult%5Cu00e9%20%5Cu00e0%20harmoniser%20les%20comp%5Cu00e9tences%20des%20candidats%20avec%20les%20besoins%20des%20employeurs.%20L%26%23039%3Binad%5Cu00e9quation%20r%5Cu00e9duit%20la%20probabilit%5Cu00e9%20de%20trouver%20un%20emploi%20et%20augmente%20le%20taux%20de%20ch%5Cu00f4mage.%20Au%20Qu%5Cu00e9bec%2C%20le%20taux%20de%20ch%5Cu00f4mage%20a%20r%5Cu00e9cemment%20commenc%5Cu00e9%20%5Cu00e0%20augmenter%20et%20a%20atteint%206%2C3%5Cu00a0%25%20en%20juin%5Cu00a02025.%20Dans%20de%20telles%20situations%2C%20lorsque%20le%20march%5Cu00e9%20du%20travail%20se%20d%5Cu00e9t%5Cu00e9riore%2C%20le%20discours%20politique%20a%20tendance%20%5Cu00e0%20se%20focaliser%20sur%20l%26%23039%3Binad%5Cu00e9quation%20comme%20l%26%23039%3Bune%20des%20explications%20possibles.%20Nos%20conclusions%20sugg%5Cu00e8rent%20que%20l%26%23039%3Binad%5Cu00e9quation%20au%20Qu%5Cu00e9bec%20a%20augment%5Cu00e9%20de%202016%20%5Cu00e0%202025.%20Toutefois%2C%20cette%20augmentation%20est%20faible%20comparativement%20au%20taux%20de%20ch%5Cu00f4mage%20global.%5Cu00a0%5Cu00a0Une%20part%20importante%20de%20la%20hausse%20de%20l%26%23039%3Binad%5Cu00e9quation%20provient%20de%20l%26%23039%3Baugmentation%20de%20la%20proportion%20des%20postes%20%5Cu00e0%20pourvoir%20dans%20le%20domaine%20de%20la%20sant%5Cu00e9%20et%20des%20services%20sociaux%2C%20alors%20que%20le%20nombre%20de%20demandeurs%20d%26%23039%3Bemploi%20n%26%23039%3Baugmente%20pas%20de%20mani%5Cu00e8re%20comparable%20dans%20ce%20secteur.%22%2C%22reportNumber%22%3A%22%22%2C%22reportType%22%3A%22%22%2C%22institution%22%3A%22CIRANO%22%2C%22date%22%3A%222026-03-10%22%2C%22DOI%22%3A%2210.54932%5C%2FWEJL2343%22%2C%22ISBN%22%3A%22%22%2C%22citationKey%22%3A%22%22%2C%22url%22%3A%22https%3A%5C%2F%5C%2Fcirano.qc.ca%5C%2Ffr%5C%2Fsommaires%5C%2F2026RP-04%22%2C%22ISSN%22%3A%22%22%2C%22language%22%3A%22%22%2C%22collections%22%3A%5B%22A24M3UBP%22%5D%2C%22dateModified%22%3A%222026-05-08T14%3A15%3A17Z%22%7D%7D%5D%7D
Clavet, N.-J., Courtemanche, L., & Fonseca, R. (2026). Trajectoires de fin de carrière et transitions à la retraite au Québec selon le type de travailleur [2026PR-08, Pour réflexion]. CIRANO. https://doi.org/10.54932/RZER6960
Méango, R. (2026). Évolution sur 25 ans et portrait en 2023-2024. Institut de la Statistique du Québec. https://statistique.quebec.ca/fr/fichier/neef-jeunes-ni-emploi-ni-etudes-ni-formation-2023-2024.pdf
L’évolution du marché du travail québécois entre 2015 et 2025. (2026). Institut de la statistique du Québec. https://statistique.quebec.ca/fr/document/marche-du-travail-2015-2025/publication/evolution-marche-du-travail-quebecois-2015-2025
Lange, F., McLachlan, B., & Poschke, M. (2026). L’inadéquation entre l’offre et la demande sur le marché du travail au Québec. CIRANO. https://doi.org/10.54932/WEJL2343

Partenaires